Znasz już dwa czasy przeszłe w hiszpańskim. O przeszłości można jednak mówić po hiszpańsku na jeszcze więcej sposobów! Dziś poznasz nowy czas przeszły, Pretérito Perfecto i dowiesz się, jak się go tworzy. Posłuchaj krótkiego nagrania, w którym pojawiają się formy czasowników w Pretérito Perfecto. Nie podajemy ich tłumaczenia – te same czasowniki pojawiły się w poprzedniej lekcji hiszpańskiego. W dzisiejszej lekcji Borja opowiada o swoim dniu spędzonym z przyjacielem w zoo.

Hoy me he despertado a las diez. Me he levantado, me he duchado y he desayunado. Luego ha llamado mi amigo Paco. Hemos ido al Zoo. Hemos paseado por las avenidas y hemos observado varios animales. Al final hemos mirado a peces, que han flotado tranquilamente en el agua.

ZOBACZ TŁUMACZENIE

Lekcja czternasta:
Dzisiaj obudziłam się o dziesiątej. Wstałam, wzięłam prysznic i zjadłam śniadanie. Wtedy zadzwonił mój przyjaciel Paco. Pojechaliśmy do Zoo. Spacerowaliśmy alejkami i obserwowaliśmy różne zwierzęta. Na koniec przyjrzeliśmy się rybom, które spokojnie pływały w wodzie.

Słówka:

JĘZYK HISZPAŃSKIJĘZYK POLSKI
hoydziś
has hechozrobiłeś (niedawno)

Pretérito perfecto – czas przeszły dokonany złożony w hiszpańskim

Pretérito perfecto to jeden z czasów przeszłych w języku hiszpańskim. Kiedy używa się Pretérito perfecto? Ten czas jest odpowiedni do mówienia o czynności, która wydarzyła się niedawno i została zakończona. Jak duży powinien być odstęp pomiędzy czynnością a „teraz”? To zależy od odczucia osoby mówiącej. Można np. powiedzieć:
Mi perro ha muerto hace un año – Mój pies zdechł rok temu

Jeśli dla mówiącego okres roku od śmierci psa jest krótki, może użyć czasu Pretérito perfecto.

Czasu Pretérito perfecto używa się też w dwóch innych przypadkach:

  • kiedy pytamy o coś, co ma wpływ na teraźniejszość;
  • gdy mówimy o czymś, co nigdy nie miało miejsca.

¿Has bebido mi zumo? – Czy wypiłeś mój sok? (ta sytuacja ma wpływ na teraźniejszość – osoba mówiąca widzi, że w szklance nie ma jej soku)
Nunca he estado en Australia – Nigdy nie byłem w Australii

Odmiana czasowników w Pretérito perfecto

Budowanie formy Pretérito perfecto jest nieco bardziej skomplikowane niż w przypadku innych hiszpańskich czasów przeszłych.
Czas Pretérito perfecto jest czasem złożonym: składa się z czasownika posiłkowego „haber” odmienionego w czasie teraźniejszym oraz z formy „participio pasado” czasownika głównego (wyrażającego czynność o jakiej chcemy opowiedzieć). Te dwa czasowniki muszą stać w zdaniu obok siebie (żadna inna część zdania nie może stanąć między nimi).

Odmiana czasownika „haber” wygląda następująco:

Liczba pojedynczaLiczba mnoga
I osobahehemos
II osobahashabéis
III osobahahan

Formę „participio pasado” danego czasownika uzyskuje się przez dodanie do tematu bezokolicznika końcówki „-ado” (w pierwszej koniugacji) lub „-ido” (w koniugacji drugiej i trzeciej):

BezokolicznikParticipio pasado
Koniugacja Ihablarhablado
Koniugacja IIbeberbebido
Koniugacja IIIvivirvivido

Participio pasado a czasowniki nieregularne

Nie wszystkie formy „participio pasado” tworzy się w ten sam sposób. W przypadku czasowników nieregularnych powyższe reguły nie obowiązują. Tych form musisz po prostu nauczyć się na pamięć:

  • ir (iść) – ido
  • decir (powiedzieć) – dicho
  • hacer (zrobić) – hecho
  • ver (zobaczyć) – visto
  • morir (umrzeć) – muerto
  • ser (być) – sido

Przykłady:
Hoy he ido al Zoo – Dziś poszedłem do zoo
Ayer has visto un accidente – Wczoraj widziałeś wypadek
Mi perro ha muerto hace un mes – Mój pies zdechł miesiąc temu
Anoche hemos ido al concierto – Wczoraj w nocy poszliśmy na koncert
¿Habéis bebido la leche? – Czy wypiliście mleko?
Ellos han fumado un porro – Oni wypalili skręta

Ciekawostka kulturowa – hiszpańskie przysłowie

W tej lekcji sporo mówiliśmy o odstępach czasowych między mówieniem a wykonaniem czynności. Czy wiesz, że z tym tematem jest związane jedno z hiszpańskich przysłów? Brzmi ono tak:
Del dicho al hecho hay un gran trecho.

Dosłowne tłumaczenie to:
Między „powiedziane” a „zrobione” jest duża odległość.

W wolnym tłumaczeniu można to porównać z polskim przysłowiem „Łatwiej powiedzieć niż zrobić”.

Dzisiaj wdrożyliśmy nowy hiszpański czas przeszły, Pretérito perfecto. Na początku może Ci sprawiać nieco problemów – to, kiedy się go używa, bywa dla nas, Polaków, niejasne. To dlatego, że w języku polskim taka forma nie występuje. Jeśli jednak znasz angielski, możesz porównać Pretérito perfecto do czasu Present Perfect – zasady ich używania są w zasadzie takie same. Gdy już je zrozumiesz, pozostanie Ci tylko zapamiętać reguły związane z tworzeniem form Pretérito perfecto, a także odmianę czasowników nieregularnych.