To kurs hiszpańskiego dla początkujących, ale Twój poziom znajomości tego języka staje się coraz bardziej zaawansowany! Dzisiaj po raz pierwszy zetkniesz się z czasem przeszłym. To właściwie jeden z wielu – bo mamy aż cztery czasy przeszłe w języku hiszpańskim. Pretérito Imperfecto przyda Ci się do mówienia o sytuacjach, które miały miejsce dawno temu i trwały długo – tak jak w nagraniu „Cuando era niño – Kiedy byłem dzieckiem”. Posłuchaj i spróbuj zauważyć czasowniki występujące w czasie przeszłym Pretérito Imperfecto:

Cuando era niño pasaba las vacaciones de verano en casa de mis bisabuelos. Mis bisabuelos vivían en el campo. Cada día me levantaba muy temprano e iba al prado para tomar el sol. Después ayudaba a mis bisabuelos en sus trabajos: ordeñaba las vacas, alimentaba las gallinas y limpiaba la casa. Durante las noches miraba al cielo y a las estrellas.
Ahora mis bisabuelos ya no viven en el campo – están muertos. Pero yo sigo mirando al cielo y a las estrellas por las noches.

ZOBACZ TŁUMACZENIE

Lekcja dziewiąta:
Kiedy byłem dzieckiem, wakacje spędzałem w domu moich pradziadków. Na wsi mieszkali moi pradziadkowie. Codziennie wstawałem bardzo wcześnie i szedłem na łąkę, żeby się opalać. Później pomagałem moim pradziadkom w pracy: doiłem krowy, karmiłem kurczaki i sprzątałem dom. Wieczorem patrzył na niebo i gwiazdy.

Teraz moi pradziadkowie nie mieszkają już na wsi – nie żyją. Ale nocą wciąż patrzę na niebo i gwiazdy.

Słówka:

JĘZYK HISZPAŃSKIJĘZYK POLSKI
cuandokiedy
erabyłem / byłam (forma czasownika „ser”)
un niñodziecko
pasabatu: spędzałem (od pasar: spędzać)
las vacacioneswakacje
veranolato
la casadom
bisabuelospradziadkowie
el campotu: wieś
cadakażdy
muybardzo
tempranowcześnie
ei
el pradołąka
parażeby
tomar el solopalać się
despuéspotem
ayudarpomagać
enw
trabajopraca
ordeñardoić
la vacakrowa
alimentarkarmić
la gallinakura
limpiarczyścić
durantepodczas
la nochenoc
mirarpatrzeć
el cieloniebo
la estrellagwiazda
ahorateraz
yajuż
muertozmarli (w znaczeniu rzeczownika)
peroale
sigokontynuuję, nie przestaję (forma czasownika „seguir”)
por las nochesnocami

Pretérito Imperfecto – czas przeszły niedokonany w hiszpańskim

Pretérito Imperfecto, czyli czasu przeszłego niedokonanego używamy w hiszpańskim w określonych przypadkach – gdy mówimy o czymś, co działo się dawno temu i trwało przez długi czas. Nie jest tu istotne, ile czasu faktycznie minęło od tej czynności czy tego zdarzenia. Bardziej niż realne liczby liczą się nasze odczucia – używając czasu przeszłego niedokonanego w hiszpańskim, chcemy zakomunikować odbiorcy, że według nas działo się to dawno.

Nagranie, którego słuchałeś przed chwilą, jest dobrym przykładem użycia czasu Pretérito Imperfecto. Możesz łatwo rozpoznać, że mowa o sytuacji, która miała miejsce dawno – wskazówką jest określenie „cuando era niño”, czyli „kiedy byłem dzieckiem”. Możemy założyć, że mówiący jest obecnie osobą dorosłą, która wspomina czasy dzieciństwa. W takim przypadku użycie czasu przeszłego niedokonanego będzie całkowicie uzasadnione.

Odmiana czasowników w Pretérito Imperfecto

Hiszpańskie czasowniki odmienia się w czasie przeszłym niedokonanym dość łatwo. Wyjątki w Pretérito Imperfecto są pojedyncze – odmiana większości wyrazów odbywa się według tego samego schematu, w zależności od koniugacji. Aby czasownik miał formę czasu przeszłego niedokonanego, wystarczy zamienić jego końcówkę na inną, odpowiednią dla danej osoby i liczby.
W przypadku czasowników pierwszej koniugacji (czyli tych zakończonych na -ar) będą to końcówki:

  • -aba – dla 1. osoby liczby pojedynczej (ja);
  • -abas – dla 2. osoby liczby pojedynczej (ty);
  • -aba – dla 3. osoby liczby pojedynczej (on/ona);
  • -ábamos – dla 1. osoby liczby mnogiej (my);
  • -abais – dla 2. osoby liczby mnogiej (wy);
  • -aban – dla 3. osoby liczby mnogiej (oni/one).

W przypadku czasowników drugiej i trzeciej koniugacji (zakończonych na -er oraz -ir) końcówki są następujące:

  • -ía – dla 1. osoby liczby pojedynczej (ja);
  • -ías – dla 2. osoby liczby pojedynczej (ty);
  • -ía – dla 3. osoby liczby pojedynczej (on/ona);
  • -íamos – dla 1. osoby liczby mnogiej (my);
  • -íais – dla 2. osoby liczby mnogiej (wy);
  • -ían – dla 3. osoby liczby mnogiej (oni/one).

Jak odmienia się czasowniki w czasie przeszłym w hiszpańskim? Wyjaśnimy to na przykładzie:

Koniugacja I – czasownik fumar (palić)

LICZBA POJEDYNCZAODMIANALICZBA MNOGAODMIANA
yofumabanosotros/asfumábamos
fumabasvosotrosfumabais
él/ella/ustedfumabaellos/ellas/ustedesfumaban

Koniugacja II – czasownik beber (pić)

LICZBA POJEDYNCZAODMIANALICZBA MNOGAODMIANA
yobebíanosotros/asbebíamos
bebíasvosotrosbebíais
él/ella/ustedbebíaellos/ellas/ustedesbebían

Koniugacja III – czasownik vivir (żyć)

LICZBA POJEDYNCZAODMIANALICZBA MNOGAODMIANA
yovivíanosotros/asvivíamos
vivíasvosotrosvivíais
él/ella/ustedvivíaellos/ellas/ustedesvivían

Odmiana czasownika nieregularnego „seguir”

W nagraniu pojawia się jeszcze jeden czasownik, o którym chcemy wspomnieć – ze względu na jego nieregularną odmianę. To „seguir”, oznaczający „kontynuować, nie przestawać”.
Odmiana czasownika nieregularnego „seguir” w czasie terażniejszym jest następująca:

Liczba pojedyncza:

  • yo sigo – ja kontynuuję
  • tú sigues – ty kontynuujesz
  • él(ella) sigue – on/ona kontynuuje

Liczba mnoga:

  • nosotros(-as) seguimos – my kontynuujemy
  • vosotros(-as) seguís – wy kontynuujecie
  • ellos(-as) siguen – oni/one kontynuują

„I” po hiszpańsku: „y” czy „e”?

Polski spójnik „i” tłumaczymy na hiszpański „y” (znaczenie i wymowa w obu językach jest identyczna). Jeśli jednak spójnik „y” miałby się znajdować przed słowem zaczynającym się od „i” (na przykład „iba”), wtedy zastępuje się go spójnikiem„e”:

Spójnika „y” można użyć np. przed takimi wyrazami:

  • bisabuela y bisabuelo – prababcia i pradziadek
  • alimentaba limpiaba – karmiłem i czyściłem
  • invierno verano – zima i lato

Ale już nie przed takimi – tu zastępuje go „e”:

  • verano invierno – lato i zima
  • me levantaba iba – wstawałem i chodziłem

Zasada ta odnosi się też do słów zaczynających się od „hi”, n.p.:

  • padres hijos – ojcowie i synowie

Takiej zamiany dokonuje się ze względu na wymowę – trudno byłoby płynnie wymówić jednocześnie „y” i początek wyrazu zaczynającego się od „i”.

Znasz już pierwszy czas przeszły w hiszpańskim. To Pretérito Imperfecto, dzięki któremu będziesz mógł opowiadać o wydarzeniach z przeszłości – takich, które trwały przez dłuższy czas. Odmiana czasowników w Pretérito Imperfecto jest całkiem prosta, prawda? W wolnej chwili przećwicz ją na czasownikach, które znasz już z poprzednich lekcji!