Cuando era niño – Kiedy byłem dzieckiem. Czas przeszły Pretérito Imperfecto

 

To kurs hiszpańskiego dla początkujących, ale Twój poziom znajomości tego języka staje się coraz bardziej zaawansowany! Dzisiaj po raz pierwszy zetkniesz się z czasem przeszłym. To właściwie jeden z wielu – bo mamy aż cztery czasy przeszłe w języku hiszpańskim. Pretérito Imperfecto przyda Ci się do mówienia o sytuacjach, które miały miejsce dawno temu i trwały długo – tak jak w nagraniu „Cuando era niño – Kiedy byłem dzieckiem”. Posłuchaj i spróbuj zauważyć czasowniki występujące w czasie przeszłym Pretérito Imperfecto:

Cuando era niño pasaba las vacaciones de verano en casa de mis bisabuelos. Mis bisabuelos vivían en el campo. Cada día me levantaba muy temprano e iba al prado para tomar el sol. Después ayudaba a mis bisabuelos en sus trabajos: ordeñaba las vacas, alimentaba las gallinas y limpiaba la casa. Durante las noches miraba al cielo y a las estrellas.
Ahora mis bisabuelos ya no viven en el campo – están muertos. Pero yo sigo mirando al cielo y a las estrellas por las noches.

Wyświetl tłumaczenie
Lekcja dziewiąta:
Kiedy byłem dzieckiem, wakacje spędzałem w domu moich pradziadków. Na wsi mieszkali moi pradziadkowie. Codziennie wstawałem bardzo wcześnie i szedłem na łąkę, żeby się opalać. Później pomagałem moim pradziadkom w pracy: doiłem krowy, karmiłem kurczaki i sprzątałem dom. Wieczorem patrzył na niebo i gwiazdy.

Teraz moi pradziadkowie nie mieszkają już na wsi – nie żyją. Ale nocą wciąż patrzę na niebo i gwiazdy.

Słówka:

  • cuando – kiedy
  • era – byłem / byłam (forma czasownika „ser”)
  • un niño – dziecko
  • pasaba – tu: spędzałem (od pasar: spędzać)
  • las vacaciones – wakacje
  • verano – lato
  • la casa – dom
  • bisabuelos – pradziadkowie
  • el campo – tu: wieś
  • cada – każdy
  • muy – bardzo
  • temprano – wcześnie
  • e – i
  • el prado – łąka
  • para – żeby
  • tomar el sol – opalać się
  • después – potem
  • ayudar – pomagać
  • en – w
  • trabajo – praca
  • ordeñar – doić
  • la vaca – krowa
  • alimentar – karmić
  • la gallina – kura
  • limpiar – czyścić
  • durante – podczas
  • la noche – noc
  • mirar – patrzeć
  • el cielo – niebo
  • la estrella – gwiazda
  • ahora – teraz
  • ya – już
  • muerto – zmarli (w znaczeniu rzeczownika)
  • pero – ale
  • sigo – kontynuuję, nie przestaję (forma czasownika „seguir”)
  • por las noches – nocami

Pretérito Imperfecto – czas przeszły niedokonany w hiszpańskim

Pretérito Imperfecto, czyli czasu przeszłego niedokonanego używamy w hiszpańskim w określonych przypadkach – gdy mówimy o czymś, co działo się dawno temu i trwało przez długi czas. Nie jest tu istotne, ile czasu faktycznie minęło od tej czynności czy tego zdarzenia. Bardziej niż realne liczby liczą się nasze odczucia – używając czasu przeszłego niedokonanego w hiszpańskim, chcemy zakomunikować odbiorcy, że według nas działo się to dawno.

Nagranie, którego słuchałeś przed chwilą, jest dobrym przykładem użycia czasu Pretérito Imperfecto. Możesz łatwo rozpoznać, że mowa o sytuacji, która miała miejsce dawno – wskazówką jest określenie „cuando era niño”, czyli „kiedy byłem dzieckiem”. Możemy założyć, że mówiący jest obecnie osobą dorosłą, która wspomina czasy dzieciństwa. W takim przypadku użycie czasu przeszłego niedokonanego będzie całkowicie uzasadnione.

Odmiana czasowników w Pretérito Imperfecto

Hiszpańskie czasowniki odmienia się w czasie przeszłym niedokonanym dość łatwo. Wyjątki w Pretérito Imperfecto są pojedyncze – odmiana większości wyrazów odbywa się według tego samego schematu, w zależności od koniugacji. Aby czasownik miał formę czasu przeszłego niedokonanego, wystarczy zamienić jego końcówkę na inną, odpowiednią dla danej osoby i liczby.
W przypadku czasowników pierwszej koniugacji (czyli tych zakończonych na -ar) będą to końcówki:

    • -aba – dla 1. osoby liczby pojedynczej (ja);
    • -abas – dla 2. osoby liczby pojedynczej (ty);
    • -aba – dla 3. osoby liczby pojedynczej (on/ona);
    • -ábamos – dla 1. osoby liczby mnogiej (my);
    • -abais – dla 2. osoby liczby mnogiej (wy);
    • -aban – dla 3. osoby liczby mnogiej (oni/one).

W przypadku czasowników drugiej i trzeciej koniugacji (zakończonych na -er oraz -ir) końcówki są następujące:

    • -ía – dla 1. osoby liczby pojedynczej (ja);
    • -ías – dla 2. osoby liczby pojedynczej (ty);
    • -ía – dla 3. osoby liczby pojedynczej (on/ona);
    • -íamos – dla 1. osoby liczby mnogiej (my);
    • -íais – dla 2. osoby liczby mnogiej (wy);
    • -ían – dla 3. osoby liczby mnogiej (oni/one).

Jak odmienia się czasowniki w czasie przeszłym w hiszpańskim? Wyjaśnimy to na przykładzie:

Koniugacja I – czasownik fumar (palić) Koniugacja II – czasownik beber (pić) Koniugacja III – czasownik vivir (żyć)

fumaba

fumabas

fumaba

fumábamos

fumabais

fumaban

bebía

bebías

bebía

bebíamos

bebíais

bebían

vivía

vivías

vivía

vivíamos

vivíais

vivían

 

Odmiana czasownika nieregularnego „seguir”

W nagraniu pojawia się jeszcze jeden czasownik, o którym chcemy wspomnieć – ze względu na jego nieregularną odmianę. To „seguir”, oznaczający „kontynuować, nie przestawać”.
Odmiana czasownika nieregularnego „seguir” w czasie terażniejszym jest następująca:

Liczba pojedyncza:

    • yo sigo – ja kontynuuję
    • sigues – ty kontynuujesz
    • él(ella) sigue – on/ona kontynuuje

Liczba mnoga:

    • nosotros(-as) seguimos – my kontynuujemy
    • vosotros(-as) seguís – wy kontynuujecie
    • ellos(-as) siguen – oni/one kontynuują

„I” po hiszpańsku: „y” czy „e”?

Polski spójnik „i” tłumaczymy na hiszpański „y” (znaczenie i wymowa w obu językach jest identyczna). Jeśli jednak spójnik „y” miałby się znajdować przed słowem zaczynającym się od „i” (na przykład „iba”), wtedy zastępuje się go spójnikiem„e”:

Spójnika „y” można użyć np. przed takimi wyrazami:

    • bisabuela y bisabuelo – prababcia i pradziadek
    • alimentaba y limpiaba – karmiłem i czyściłem
    • invierno y verano – zima i lato

Ale już nie przed takimi – tu zastępuje go „e”:

  • verano e invierno – lato i zima
  • me levantaba e iba – wstawałem i chodziłem

Zasada ta odnosi się też do słów zaczynających się od „hi”, n.p.:

  • padres e hijos – ojcowie i synowie

Takiej zamiany dokonuje się ze względu na wymowę – trudno byłoby płynnie wymówić jednocześnie „y” i początek wyrazu zaczynającego się od „i”.

Znasz już pierwszy czas przeszły w hiszpańskim. To Pretérito Imperfecto, dzięki któremu będziesz mógł opowiadać o wydarzeniach z przeszłości – takich, które trwały przez dłuższy czas. Odmiana czasowników w Pretérito Imperfecto jest całkiem prosta, prawda? W wolnej chwili przećwicz ją na czasownikach, które znasz już z poprzednich lekcji!