tryb rozkazujący w hiszpańskim
tryb rozkazujący w hiszpańskim

Dziś nauczysz się kilka przydatnych hiszpańskich zwrotów związanych ze zdrowiem i wizytą u lekarza. Poznasz, także tryb rozkazujący w hiszpańskim. Dodatkowo, dowiesz się jak powiedzieć „boli mnie głowa” po hiszpańsku. Zacznijmy od dialogu.

ZOBACZ TŁUMACZENIE

Lekcja dwunasta:
– Dzień dobry doktorze.

– Dzień dobry chłopcze. Jaki masz problem?

– Bolała mnie głowa i brzuch.

– Rozumiem. Czy coś jeszcze Cię boli?

– NIEE.

– Nie boli Cię gardło i mięśnie?

– Nie proszę pana.

– Otwórz usta i powiedz „aaaaaaa”.

– Aaaaa.

– Dobry. Powiedz mi chłopcze: Byłeś wczoraj wieczorem na imprezie?

– Tak.

– A co piłeś?

– Co zawsze. Kilka szklanek wódki z sokiem pomarańczowym.

– Wiem dlaczego czujesz się dzisiaj źle.

– Dlaczego panie?

– Bo masz kaca.

Słówka:

JĘZYK HISZPAŃSKIJĘZYK POLSKI
encontrarseczuć się
biendobrze
un hospitalszpital
paratu: żeby
ver un médicozobaczyć się z lekarzem
después depo
esperarczekać
una colakolejka (po coś)
entrarwchodzić
un despachogabinet
un muchachochłopiec
cúalktóry, jaki
un problemaproblem
dolerboleć
una cabezagłowa
un estómagożołądek
entenderrozumieć
algocoś
máswięcej
la gargantagardło
los musculosmięśnie
abreotwórz
la bocausta, buzia
dipowiedz
biendobrze
dimepowiedz mi
fuisteposzedłeś
ir de fiestawyjść się pobawić
anochewczoraj wieczorem
siemprezawsze
una copadrink
el vodkawódka
el zumosok
la naranjapomarańcza
sentirseczuć się
¿por qué?dlaczego?
porquedlatego, ponieważ
malźle
hoydziś
tienesmasz
la resacakac

Jak powiedzieć „boli mnie” po hiszpańsku?

„Boli mnie” to po hiszpańsku „doler”. Tego czasownika używa się tak samo, jak w języku polskim. Przy odmianie zwróć uwagę nie na liczbę i osobę podmiotu, ale na liczbę części ciała, o której mówisz.

Przykłady:
Me duele la cabeza – Boli mnie głowa (głowa – liczba pojedyncza)
Me duelen los musculos – Bolą mnie mięśnie (mięśnie – liczba mnoga)
Te duelen los pies – Bolą Cię stopy (stopy – liczba mnoga)

Odmiana czasownika „doler” w hiszpańskim jest w praktyce dość prosta – najczęściej używa się formy „duele” (jeśli mówimy o części ciała w liczbie pojedynczej) lub „duelen” (jeśli mówimy o częściach ciała w liczbie mnogiej, np. nogach czy mięśniach).

Tryb rozkazujący w hiszpańskim czyli Imperativo afirmativo

W dialogu lekarz każe pacjentowi otworzyć usta i powiedzieć “aaa”. Używa w tym celu trybu rozkazującego. W hiszpańskim tworzy się go poprzez zamianę końcówki czasownika (-er, -ar, -ir) na inną.

Przykłady:

I koniugacja – „hablar”:

  • ¡Habla! – Mów!
  • ¡Hablad! – Mówcie!

II koniugacja – „beber””

  • ¡Bebe! – Pij!
  • ¡Bebed! – Pijcie!

III koniugacja – „vivir”:

  • ¡Vive! – Żyj!
  • ¡Vivid! – Żyjcie!

Odmiana czasowników nieregularnych: „ir”, „tener”, „encontrarse”

W dialogu pojawiają się trzy nowe czasowniki nieregularne po hiszpańsku. Nieregularne, czyli takie, które nie odmieniają się według wzorca I, II lub III koniugacji. Nie ma innego wyboru, jak po prostu nauczyć się odmiany czasowników nieregularnych na pamięć. Na szczęście w hiszpańskim nie ma ich dużo!

Odmiana czasownika „ir” w czasie Pretérito Indefinido

Czasownik „ir” (iść, chodzić) jest nieregularny. W dialogu pojawia się w Pretérito Indefinido czyli mowa jest tam o sytuacji, która miała miejsce w przeszłości i została zakończona (Borja poszedł na imprezę). W tym czasie przeszłym odmiana „ir” po hiszpańsku jest następująca:

LICZBA POJEDYNCZAODMIANALICZBA MNOGAODMIANA
yofuinosotros/asfuimos
fuistevosotrosfuisteis
él/ella/ustedfueellos/ellas/ustedesfueron

W czasie Pretérito Indefinido czasowniki „ir” i „ser” odmieniają się tak samo (mają identyczne formy).

Odmiana czasownika nieregularnego „tener” oraz „encontrarse”

Odmiana czasownika „tener” w hiszpańskim czasie teraźniejszym wygląda następująco:

LICZBA POJEDYNCZAODMIANALICZBA MNOGAODMIANA
yotengonosotros/astenemos
tienesvosotrostenéis
él/ella/ustedtieneellos/ellas/ustedestienen

Chcesz poznać zastosowania czasownika TENER? Poznaj wyrażenia: tener sed, tener calor lub tener prisa. Bez wątpienia, Wszystko znajdziesz w tym rozbudowanym wpisie.

Odmiana czasownika „encontrase” po hiszpańsku jest nieco bardziej skomplikowana. Ten czasownik jest nie tylko nieregularny, ale także zwrotny, dlatego trzeba pamiętać także o odmianie zaimka „się”.

„Encontrarse” w czasie teraźniejszym odmienia się następująco:

LICZBA POJEDYNCZAODMIANALICZBA MNOGAODMIANA
yome encuentronosotros/asnos encontramos
te encuentrasvosotrosos encontrais
él/ella/ustedse encuentraellos/ellas/ustedesse encuentran

Czasowniki nieregularne mogą sprawić trochę kłopotu, jednak Nauczenie się ich odmiany wymaga nieco wysiłku. Z pewnością dasz radę!

Que czy qué, donde czy dónde – z akcentem czy bez?

Słówka: „que” i „donde” wyglądają i brzmią bardzo podobnie do „qué” i „dónde”. Pamiętaj jednak, że jest ważna różnica między „que” i „qué” oraz „donde” i „dónde”.
Jeśli te słowa znajdują się w pytaniu, zawsze używasz wersji z akcentem. Jeśli chcesz na coś wskazać, odpowiednia będzie wersja bez akcentu.

Przykłady:
¿Qué te duele? – Co Cię boli?
Lo que siempre – To co zawsze
¿Dónde está mi coche? – Gdzie jest mój samochód?
Vamos donde hay música – Idziemy tam, gdzie jest muzyka

Tryb rozkazujący w hiszpańskim – podsumowanie

Podsumowując, tryb rozkazujący jest kluczowy w codziennej komunikacji, szczególnie w sytuacjach wymagających bezpośrednich poleceń lub rad. Dzięki niemu możemy skutecznie wyrażać prośby, instrukcje oraz zachęty. Zrozumienie jego zasad i poprawne stosowanie pomaga w swobodnym porozumiewaniu się w języku hiszpańskim, zarówno w sytuacjach formalnych, jak i nieformalnych.